Bij emigreren komt in de meeste gevallen ook het aanleren van een nieuwe taal kijken. Hoe is dat voor kinderen en hoe leren kinderen eigenlijk een nieuwe taal? Wendy van Dalen van www.dutchforchildren.nl schreef voor De Emigratiecoach een gastblog over dit onderwerp. Wendy woont met haar gezin in Curaçao.

– Help! We gaan emigreren, maar mijn kind spreekt alleen Nederlands – Wendy van Dalen.

Denken jullie aan emigreren, of staat de datum van emigratie gepland? Spannend, leuk maar ook
stressvol en onzeker? Je hebt misschien al veel uitgezocht, of je staat aan het begin van de grote
duik in de informatie waar jullie naar op zoek zijn…

Een van de vele belangrijke facetten, waar je eigenlijk zoveel mogelijk over wilt weten, is hoe het
met en voor jullie kind of kinderen zal gaan. Het afscheid nemen, het starten op een nieuwe school
in een ander land, wennen, vriendjes missen, de andere taal. Enkele belangrijke onderwerpen.
Voor jullie die aan het begin van dit nieuwe avontuur staan, licht ik er alvast één uit: de nieuwe taal.
Hier en daar lees je de ervaringen van kinderen van expats of geëmigreerden. Leuk en interessant
om te melden is, dat alle kinderen de nieuwe talen als één van de positieve kanten van hun
emigratie zien.

Wendy

Nieuwe taal

Bij een nieuw land hoort ook een nieuwe taal. De taal beheersen vergemakkelijkt het
integratieproces. Het is aan te raden om zo snel mogelijk met de taal te beginnen, voor jullie en
ook voor jullie kinderen.

Als ouders hopen we allemaal dat de kinderen de nieuwe taal snel door hebben. Omdat ze dan
begrijpen wat er om hen heen wordt gezegd en ze ook zelf zo snel mogelijk kunnen praten. Dat
verschilt per kind. Ieder kind leert namelijk op zijn eigen manier. De een heeft de eerste basis van
een taal na een maand door, de ander na 3 maanden. Vloeiend worden in een taal kan tussen de
8 en 12 maanden, maar duurt ook soms gewoon langer.

Bente (nu 17 jaar) vertelt dat ze het Engels op haar dertiende na een half jaar goed kon spreken.
Sommigen leren door te doen en zijn totaal niet verlegen. Zo leerde Stefan (10 jaar) met een
basiskennis Engels binnen 4 maanden het Engels goed te beheersen. Hij speelde al zijn games in
het Engels al pratend met zijn vriend in Amerika. Anderen kinderen leren door te luisteren en
spreken later. Zo had Sophie (5 jaar) een tijd dat ze helemaal niet sprak in de nieuwe (Franse)
taal. Er zijn namelijk ook kinderen die pas spreken, als ze geen fouten meer maken.

Misschien prettig te weten hoe kinderen een tweede taal verwerven. Ik maak hierbij wel direct de
belangrijke aantekening dat iedere situatie én ieder kind verschilt. Er is niet één meetlat naast te
leggen, waardoor je kunt zeggen: zo verloopt het aanleren van een nieuwe taal precies.

Hoe leren kinderen een tweede taal aan?

Kinderen leren niet ‘als vanzelf ‘een tweede taal door in de omgeving op te groeien, maar ze
verwerven deze taal wel door interactie met de omgeving. Interactie met de leerkracht, de kinderen
in de straat of op school etc. Op basis van wat ze horen, stellen ze aannames op over wat
woorden betekenen en welke regels van toepassing zijn. Deze aannames worden in de interactie
met de omgeving getoetst. Ook leren kinderen bijvoorbeeld zinsconstructies doordat ze deze vaak
horen.

Kinderen leren het snelst een tweede taal als zij een frequent, kwalitatief goed en op maat
gesneden taalaanbod krijgen en in de interactie worden betrokken. Dit is meestal het geval op de
nieuwe school en bijvoorbeeld op sportverenigingen. In de eerst situatie zijn mensen ervoor
opgeleid het kind zich zo snel mogelijk thuis te laten voelen met name in de nieuwe taal. In de
tweede situatie betreft het een omgeving die de kinderen aanspreekt. Op een gegeven moment
zijn ze hierdoor zodanig (onbewust) intrinsiek gemotiveerd, dat ze de taal in zich opnemen en gaan
gebruiken om deel te nemen aan die omgeving.

De sociale factoren, de mate van interactie, de leeftijd, maar ook de motivatie en houding ten
opzichte van het land van de tweede taal spelen allemaal een rol. Dit weten mensen niet altijd,
maar is wel van belang. Als ouders bijvoorbeeld positief gesteld staan ten opzichte van het nieuwe
land en de taal, motiveert dat kinderen over het algemeen meer om zich in te zetten voor die
tweede taal.

Door een positieve houding over meertaligheid krijgen meertalige kinderen de boodschap dat ze
mogen zijn zoals ze zijn. Dit geeft een meer vruchtbare bodem voor onder andere het behalen van
schoolsucces en zorgt voor een positief ik-beeld. Bente beschreef hoe zij met open armen werd
ontvangen op de Internationale school in Oeganda en daar mocht spreken zonder belachelijk
gemaakt te worden. Dit hielp haar om Engels sneller eigen te maken. Ook neemt het onderlinge
vertrouwen tussen school en kind of ouders en kind hierdoor toe. Een nieuwe taal leert een kind
makkelijker, als er met respect over de thuistaal wordt gesproken. Wanneer de ontwikkeling in de
eerste taal, de moedertaal niet (meer) goed verloopt, zal het leren van de tweede taal moeilijker
gaan.

Tweede taal

Bij het leren van een nieuwe taal gaat begrijpen altijd voor op spreken. Toch merk je soms dat een
kind al heel wat begrijpt maar nog niet tot actief taalgebruik komt. De zogenaamde ‘stille periode’.
Dit is een fase die enkele weken tot enkele maanden kan duren, waarin je kind niet spreekt in de
nieuwe taal.

Dit kan verschillende redenen hebben. Een mogelijke oorzaak is dat een kind stil blijft, omdat hij
iets wil vertellen wat hij niet kan met zijn huidige woordenschat op dat moment. Het kan ook een
stil protest zijn tegen de confrontatie met de nieuwe taal of de recente migratie. Ook kan het zijn
dat je kind het nut niet inziet, om een andere taal te spreken omdat hij uitkomt met zijn moedertaal.
Het is een periode die voorbij gaat. Enkele tips:
– maak het bespreekbaar
– dwing het kind niet tot spreken
– toon als ouder interesse en durf zelf de taal te gebruiken ook al maak je fouten (hou het luchtig)
– contact met leeftijdsgenootjes in de nieuwe taal verhogen (denk aan speelafspraken, sport,
hobby’s).

Er kan ook sprake zijn van mengeling van talen, zeker als er meerdere talen in het spel zijn.
Bijvoorbeeld binnen één gesprek van taal veranderen, meerdere talen in één zin gebruiken of de
grammaticaregels van de ene taal toepassen op de andere. Zo beschrijft Ellemein uit Bahrein dat
ze enerzijds blij is dat ze op de leeftijd van 10 jaar al zoveel talen kent, namelijk Frans, Engels en
Arabisch. Anderzijds vindt ze het lastig als ze woorden niet kan vinden of vermengt met een
andere taal. Hoe zij dit oplost? Met een andere taal.

Tot slot

De kinderen leren de taal. Dat gebeurt. Ieder op zijn eigen tempo en manier. Jonge kinderen zijn
vatbaarder voor het aanleren van een nieuwe taal. De eerste drie jaren staan kinderen open voor
meer talen en leren natuurlijk een andere taal. Deze taalgevoelige periode loopt door tot de leeftijd
van zeven à negen jaar.

Na deze leeftijd zijn kinderen (én volwassenen) nog steeds goed in staat om een taal te leren. Het
kost alleen meer moeite. Het aanleren van de tweede taal zal een gerichtere aanpak nodig
hebben, dan de natuurlijke verwerving van de jongsten.
De keren dat het niet lukt, zijn uitzonderingen en kunnen verschillende redenen hebben. Je ziet
bijvoorbeeld nog wel eens dat als een taal niet 100% nodig is, het minder goed lukt. Dit omdat je
op de andere taal kunt terugvallen in het dagelijkse leven. Soetekin (15) vertelt dat ze Frans heeft
leren spreken omdat ze erin ondergedompeld werd en niet anders kon. Niet omdat ze volgens
haar een taalwonder is. Andere talen leert ze heel moeilijk.

Nederlands

Bedankt

Bedankt Wendy voor dit uitgebreide blog over emigreren met kinderen en het aanleren van een nieuwe taal!

Wil jij meer lezen over emigreren met kinderen lees dan ook dit blog.

Heb je zelf emigratieplannen en wil je hierover eens van gedachten wisselen? Stuur me dan een berichtje op contact@deemigratiecoach.nl. Ik kom graag met je in contact!

Please follow and like us:
Help! Hoe gaat dat met een nieuwe taal?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.